گاهنوشتهها
20 تکنیک مصاحبه استخدامی اثربخش
مصاحبه استخدامی از آن دسته مهارتهایی است که تک تک ما و به خصوص مدیران سازمان ها در مورد آن ادعا داریم.
“پس از یک دقیقه میتوانم بگویم متقاضی خاصی مناسب شغل هست یا خیر!”
“با توجه به مدت زیادی که مشغول این کار بودهام با دیدن یک متقاضی میفهمم که خوب و مناسب است یا خیر!”.
بیشتر مدیران از روش” در زمان مصاحبه، مصاحبه شونده را با حس خود خواهم شناخت” پیروی میکنند. در حقیقت بیشتر مدیران روشهای مصاحبهگری خود را با تلفیق غریزه و فنونی که از زمان مصاحبه خود فرا گرفتهاند توسعه دادند، و روشهای نامناسب مصاحبهگری از یک نسل مدیران به نسلهای بعدی آنها منتقل میشود.
جذب و استخدام فرد نامناسب میتواند پیامدهای پرهزینه و رنجآوری داشته باشد ممکن است کارمند استخدام شده توسط شما به قدری بد و نامناسب باشد که موجب ناراحتی مشتریان شود، اشتباهات زیادی مرتکب شود، روحیه سایر اعضای تیم و سازمان را کاهش و پول سازمان را هدر دهد.
در این مقاله تکنیکهای مصاحبه استخدامی را با هم مرور میکنیم که به ما در جهت افزایش اعتبار مصاحبههای استخدامی کمک میکند.
تکنیکهای مصاحبه استخدامی
یک مصاحبه خوب باید سه هدف را تعقیب کند:
• ارزیابی دقیق و منصفانه متقاضیان، به منظور تشخیص متقاضیانی که بیشترین ارزش را به شغل مورد نظر اضافه میکنند.
• برخورد با متقاضیان به گونهای حرفهای و محترمانه، تا این که آنها به کار در سازمان شما مشتاق و علاقمند شوند.
• کمک به متقاضیان جهت شناخت ماهیت شغل مورد نظر، تا بتوانند در مورد کار کردن برای سازمان شما تصمیم صحیحی اتخاذ کنند.
در ادامه 20 تکنیک مصاحبه استخدامی اثربخش ارائه شده است که به شما کمک میکند مصاحبه استخدامی کارآمدتری داشته باشید.
1- از یک روش و رویکرد دارای ساختار برای جمعآوری اطلاعات استفاده کنید. برای انجام این کار میتوانید از یک چک لیست مصاحبه استخدامی استفاده کنید. بدون هدف و بیبرنامه مصاحبه نکنید، مصاحبه را بر اساس شایستگیها، ویژگیها و مهارتهایی که قبلا تعریف کردهاید انجام دهید مصاحبه مبتنی بر شایستگی یا مصاحبههای رفتارمحور قابلیت پیش بینی بالاتر عملکرد آتی متقاضی شغل را نسبت به مصاحبههای رایج داراست.
اگر با مصاحبه شایستگی محور آشنا نیستید مقاله سوالات پیشنهادی برای مصاحبه شایستگی محور را مطالعه کنید.
2- اجازه ندهید جاذبه های ظاهری(شیک پوشی، خوب صحبت کردن و…) بیش از حد بر شما تاثیر بگذارد، مراقب خطاهای ادراکی و خطاهای ارزیابی باشید. مثل این که متقاضیان جذاب و دارای مهارتهای بین فردی (ارتباط با دیگران) در امور دیگر نیز خوب و مناسبند. اما حقیقت این است که جذاب بودن شخص در مصاحبه و اثر مثبت او در این کار به معنای مهارت در سایر موارد نظیر کار در تیم یا خدمت به مشتریان نیست.
3- مراقب خطای شباهت باشید. مصاحبه کنندهها معمولا متقاضیان مورد علاقه خود را بیش از حد خوب ارزیابی میکنند و افرادی را که دارای پیشزمینه، مختصات شخصی یا علائق شخصی مشابه خود هستند را دوست دارند و به آنها امتیاز بیشتری میدهند و بدون آنکه خود متوجه باشند از متقاضیانی که دوست دارند یا مشابه خودشان هستند سوالات آسانتری میپرسند.
4- مراقب خطای تعمیم باشید. اجازه ندهید بعضی جنبههای منفی کوچک مصاحبهشونده بر آنها تأثیر کرده و نظرشان را نسبت به آن مصاحبه شونده خاص عوض کند، برای مثال، متقاضی شغلی که به علت ترافیک دیر رسیده و نفسنفس میزند را ممکن است با وجود مهارتهای زیاد و تجربه مفید به طور نامناسب به عنوان کسی که تاخیرمیکند نامناسب ارزیابی کنیم.
5- در سوالات خود از تعابیر کمترین، بیشترین، بهترین، تلخترین، شیرینترین، سختترین، بزرگترین، مهمترین استفاده کنید. این تعابیر کمک میکند تا مصاحبه شونده روی نقاط عطف و رفتارش تاکید کند و از آنها برای شما مثال و نمونه ذکر کند.
بزرگترین دستاورد شما در شغل قبلی چه بوده است؟
سخت ترین چالشی که با آن در زندگی حرفهای خود مواجه شدید را توضیح دهید.
6- قبل از کسب اطلاعات کافی، به سوالات بعدی نپردازید، مصاحبه کننده است که باید تصمیم بگیرد آیا اطلاعات کافی از پاسخ به سوال قبلی شنیده است یا نه و اوست که باید تصمیم بگیرد که سوال بعدی را چه وقت طرح کند؟
7- به رفتارهای غیرکلامی مصاحبه شونده(حرکات دست و پا، حالت چهره و چشم ها و..) توجه کنید.
این مطلب را هم مطالعه کنید: راهنمای کامل تستهای شخصیتشناسی در استخدام+معرفی۴ تست رایج
8- قبل از آغاز مصاحبه، اطلاعات شناسنامهای و زندگینامهای مصاحبه شونده را به دقت مطالعه کنید. این اطلاعات میتواند منبع خوبی برای طرح بعضی سوالات مصاحبه استخدامی و به خصوص شناخت حفرههای موجود در رزومه باشد. برای مثال شناخت دلیل بیکاری داوطلبی که مدتی بیکار بوده است و یا تغییر در مسیر شغلی یک داوطلب و وجود هر گونه اغراق گویی
9- تا پایان سوالات خود، اجازه ندهید مصاحبه شونده سوال طرح کند. اگر او در میان جلسه سوالی مطرح کرد، محترمانه پاسخ آن را به پایان جلسه مصاحبه ارجاع دهید.
10- به شکل محترمانه از پرحرفی مصاحبه شونده، بویژه وقتی به جای مطالب اصلی وارد حاشیه میشود یا از پاسخهای صریح و روشن طفره میرود جلوگیری کنید و او را به جریان اصلی مصاحبه برگردانید.
11- از طرح پرسشهای روانشناسی عامیانه خودداری کنید، بعضی مصاحبه کنندگان گمان میکنند با پرسشهایی به ظاهر فلسفی می توانند به عمق روح متقاضیان نفوذ کنند! این پرسشها هیچ ارزشی برای شما ایجاد نمیکنند.
اگر میتوانستید شش نفر از شخصیتهای تاریخی را به مهمانی شام دعوت کنید، از چه کسانی دعوت میکردید و چرا؟!
12- از طرح پرسشهای تنش زا و آزار دهنده جلوگیری کنید این پرسشها به ندرت میتواند واکنش متقاضیان را در شرایط فشار ارزیابی کند.
اگر بگویم شما بدترین متقاضی هستی که تا به حال دیدهام چه میگویی؟
13- از طرح پرسشهای خودارزیابی کننده خودداری کنید:
نقاط قوت و ضعف شما کدامند؟
این پرسشها ارزش زیادی ندارند زیرا پاسخ متقاضیان برای آنها کاملا روشن است و پاسخهایی است که مصاحبه شونده بر حسب عادت یاد گرفته است مثل این که کمال گرا هستم.
این مقاله را هم مطالعه کنید: راهنمای آموزش مهارتهای مصاحبه به مدیران غیر منابع انسانی
14- از طرح پرسشهای راهنمایی کننده خودداری کنید، این پرسشها پاسخ صحیح را القا می کند و متقاضیان پاسخی را میدهند که شما دوست دارید بشنوید مثل
آیا حاضرید اضافه کار کنید؟
مدیریت زمان در این پروژه خیلی اهمیت دارد آیا در زمینه مدیریت زمان مهارت دارید؟
15- با مصاحبه شونده مخالفت نکنید، با او وارد جدلهای لفظی نشوید و نسبت به پاسخهای او عکس العملهای فوری و شدید نداشته باشید. تنها استثنا در این موارد موقعی است که بخواهید پایداری و مقاومت(استقلال فکر و رای) او را بسنجید.
16- اجازه ندهید مشابهتهای شخصی و شخصیتی(مثل علایق مشابه، تحصیلات مشابه، سوابق کاری مشابه و…) روی تصمیم شما برای استخدام تاثیر بگذارد. این گونه مشابهتها برای انتخاب دوست مناسبند اما برای انتخابهای استخدامی موضوعیت ندارند.
17- افرادی با دانش، مهارتها و قابلیتهای بیش از نیاز شغل استخدام نکنید، چنین افرادی معمولا و دیر یا زود با شغل خود مشکل پیدا میکنند.
18- اجازه ندهید تعداد کم داوطلبان استخدام یا فشار زمان روی تصمیم شما برای استخدام اثر بگذارد و استانداردهای شما را پایین آورد.
19- وقتی شغل یا نقش مورد نظر شما با مشاغل قبلی داوطلب استخدام(مصاحبه شونده) متفاوت است، بیش از حد روی عملکرد او در مشاغل قبلی تاکید نکنید، به یاد داشته باشید که هر کارشناس خوبی لزوما مدیر خوبی نخواهد بود.
20- حسن ختام مصاحبه هم بسیار مهم است و آثار زیادی روی مصاحبه شونده دارد. با حوصله به سوالات مصاحبه شونده پاسخ دهید و مودبانه و محترمانه مصاحبه را تمام کنید.
تکنیکهای مصاحبه استخدامی که در این مقاله ذکر شده به شما کمک میکند خطاهای مصاحبه را کاهش دهید. شما چه تجربهای دارید و چه نکاتی را به نکات طرح شده در این مقاله اضافه میکنید؟ با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.
اگر به توسعه مهارتهای مصاحبه گری خود علاقمند هستید دوره آموزشی مصاحبه گری حرفهای برای شما مفید خواهد بود.
منابع
شرکت های موفق جهان چگونه استخدام می کنند/ دکتر بهزاد ابوالعلایی
مصاحبه گری و استخدام موفقیت آمیز/ راب یئونگ، ترجمه غلامحسین خاقانی
تجربیات شخصی نویسنده در مصاحبههای استخدامی
نویسنده: سونیا جلالی