گاهنوشتهها
17 سوال برای ارزیابی فرهنگ سازمانی
فرهنگ سازمانی داستان آنچه در محل کار شما میگذرد را روایت میکنند. از آنجایی که فرهنگهای سالم و مقاوم منجر به موفقیتهای تجاری بهتر میشوند، هر سازمانی باید از نحوه درک و برداشت کارکنان از فرهنگ فعلی خود مطلع باشد و اندازهگیری فرهنگ سازمانی کلید این موضوع است.
این مقاله به بررسی استفاده از نظرسنجی از کارکنان در ارزیابی فرهنگ سازمانی میپردازد و ۱۷ سوال نمونه برای پرسش از کارکنان و توصیههایی برای اجرای مؤثر و بهرهبرداری از آن را ارائه میدهد.
چرا باید فرهنگ سازمانی را اندازهگیری کرد؟
نتایج گالوپ نشان میدهد، سازمانهایی با فرهنگ قوی، عملکرد خود را در زمینههای کلیدی زیر بهبود میبخشند:
- تعلق کارکنان: افزایش ۵۰ امتیاز در سه سال
- سود خالص: افزایش ۸۵٪ در پنج سال
- رشد نیروی کار: افزایش ۲۵٪ در سه سال
- تعداد مشتریان: بهبود ۱۳۸٪ در پنج سال.
همچنین نظرسنجی گالوپ نشان داد که تنها ۲۱٪ از پاسخدهندگان کاملا احساس ارتباط با فرهنگ سازمان خود دارند. با این حال، کسانی که احساس ارتباط و پیوستگی با فرهنگ را دارند:
- ۳.۷ برابر بیشتر احتمال دارد به کار خود دلبسته باشند.
- ۶۸٪ کمتر احتمال دارد که احساس خستگی مفرط کنند.
- ۵۵٪ کمتر احتمال دارد که به دنبال شغل جدید باشند.
- ۵.۲ برابر بیشتر احتمال دارد که کارفرمای خود را به دیگران توصیه کنند.
با توجه به نتایج فوق هر سازمانی باید از نحوه ارزیابی فرهنگ فعلی خود توسط کارکنان مطلع باشد و این امر با کمک اندازهگیری فرهنگ سازمانی تحقق مییابد.
۹۲٪ از ۳۰۰۰ شرکتکننده در نظرسنجی EY در ایالات متحده گفتند که فرهنگ سازمان یکی از عوامل اصلی در تصمیم به ماندن با یک کارفرماست.
مزایای استفاده از نظرسنجی برای ارزیابی فرهنگ سازمانی
در حالی که روشهای دیگری نیز برای ارزیابی فرهنگ سازمانی وجود دارد، نظرسنجی میتواند به دریافت دادهها بهطور مستقیم از کارکنان کمک کند تا تصمیمات منابع انسانی و تجاری آگاهانهتری اتخاذ شود. اجرای نظرسنجیهای فرهنگ سازمانی مزایای زیادی دارد، از جمله:
- شناسایی فرهنگ کنونی و ایجاد معیارهایی برای ارزیابیهای آینده
- آگاه بودن از آنچه کارکنان در مورد فرهنگ فکر میکنند.
- شناسایی جنبههای مثبت و قابل بهبود فرهنگ سازمانی
- ترویج شفافیت و ارتباط با کارکنان
- نشان دادن تعهد به ارزشگذاری بر نظرات کارکنان
- ایجاد تغییراتی که موجب بهبود میشود.
- نظرسنجی را در تمام کانالهای ارتباطی مربوطه ترویج دهید.
- لینک نظرسنجی را ارائه دهید و بگویید چقدر طول میکشد تا آن را کامل کنند.
- هدف از طرح سوالات کارکنان درباره فرهنگ را توضیح دهید.
- توضیح دهید که چرا نظرات کارکنان بسیار ارزشمند است و چگونه از آنها استفاده خواهد شد.
- توضیح دهید چه نوع اقداماتی ممکن است از نتایج نظرسنجی به وجود آید و این چگونه بر کارکنان تأثیر خواهد گذاشت.
این مقاله را نیز مطالعه کنید: چک لیست عارضه یابی و ارزیابی وضع موجود مدیریت منابع انسانی
۱۷ سوال نظرسنجی فرهنگ سازمانی
بازخورد کارکنان در ارزیابی فرهنگ سازمانی ضروری است. برای درک واقعی برداشت کارکنان از فرهنگ سازمانی شما، باید سوالاتی بپرسید که اطلاعات صحیح را استخراج کند. در ادامه ۱۷ سوال نمونه برای نظرسنجی فرهنگ سازمانی ارائه شده است، همچنین توضیحاتی در مورد چگونگی ارتباط آنها با ارزیابی فرهنگ سازمان آمده است.
۱. آیا ماموریت و چشمانداز سازمان برای شما روشن است؟
فرهنگ سازمانی باید با آنچه شرکت ادعا میکند همراستا باشد. اگر کارکنان در مورد ماموریت و چشمانداز سازمان ابهام داشته باشند، نمیتوانند آن را دنبال و محقق کنند.
۲. آیا تأثیر وظایف و مسئولیتهایتان را بر دستیابی به اهداف سازمانی میبینید؟
کارکنانی که میتوانند ارزش مشارکتهای خود را ببینند، با سازمان هماهنگتر هستند و فرهنگ متصلتری شکل میدهند.
۳. ارتباطات کلی در سراسر سازمان چقدر مؤثر است؟
زمانی که کارکنان از آنچه در حال رخ دادن است، آگاه باشند، شفافیت بیشتری وجود دارد و نارضایتی کارکنان در محیط کار کاهش مییابد.
نکته منابع انسانی
نظرسنجیهای عمیق (بیش از ۲۰ سوال) در زمینه فرهنگ سازمان باید معمولاً حداقل سالی یک بار انجام شوند. نظرسنجیهای کوتاهتر میتوانند مفید باشند و چند بار در سال انجام شوند.
۴. آیا شفافیت در نحوه اتخاذ تصمیمات سطح بالا وجود دارد؟
زمانی که کارکنان دلایل تغییرات و رویههای جدید را درک کنند، اطلاعات نادرست و گمانهزنیهای منفی که ممکن است در محل کار پخش شود، کاهش مییابد.
۵. آیا سیاستهای اخلاقی سازمان بهطور واضح تعریف و اجرا شده است؟
ضعف اخلاق یا ناهماهنگی در اجرای آنها میتواند منجر به بیاعتمادی و رفتارهای مشکلساز شود.
۶. آیا سازمان محیط کاری امنی برای همه کارکنان فراهم میکند؟
توسعه یک فرهنگ سازمانی مثبت دشوار است اگر کارکنان احساس کنند که ناامن هستند یا باید بیش از حد محتاط باشند.
نکته منابع انسانی
به کارکنان اطلاع دهید که پاسخهای آنها به نظرسنجی محرمانه است. شما باید تضمین کنید که امکان اشناس بودن برای کارکنان فراهم است تا آنها احساس امنیت کنند و بازخورد صریحی را ارائه دهند.
۷. آیا سازمان به تنوع، برابری، شمول و تعلق احترام میگذارد و آنها را ترویج میکند؟
بیانیهها و سیاستهای DEIB و پیادهسازی آنها آسان است، اما کارکنان حس خواهند کرد که آیا اینها فقط بهطور لفظی و ظاهری هستند یا خیر.
۸. آیا سازمان از رفاه و تعادل کار و زندگی کارکنان حمایت میکند؟
زمانی که کارکنان به عنوان انسان، نه فقط کارمند، ارزشگذاری میشوند، محیطی پرورشدهنده فراهم میشود که در آن میتوانند رشد کنند.
۹. آیا مدیرتان شما را برای تصمیمگیری توانمند میسازد؟
احساس خودمختاری به کارکنان این امکان را میدهد که به کار خود افتخار کنند و درک کنند که میتوانند تأثیرگذار باشند.
نکته منابع انسانی
از رهبران اجرایی نیز بخواهید در نظرسنجی شرکت کنند. در نظر داشته باشید که نتایج آنها را جدا کنید و با نتایج کلی مقایسه کنید. این امر هرگونه اختلاف بین نحوه تفسیر فرهنگ توسط رهبری و بقیه کارکنان را نشان خواهد داد.
۱۰. آیا احساس میکنید که آزادید ایدهها و نظرات خود را در مورد مسائل کاری بیان کنید؟
زمانی که کارکنان بتوانند بهطور آزاد صحبت کنند، احساس میکنند شنیده و به آنها اعتماد میشود که راهحلهای خود را ارائه دهند.
۱۱. آیا میتوانید نگرانیهای خود را بدون ترس از عواقب بیان کنید؟
اگر کارکنان بدانند که برای بیان مشکلات عواقبی خواهند داشت، تمایل دارند مشکلات را نادیده بگیرند یا وضعیتهای دشوار را تحمل کنند. مشکلات کوچک به بحرانهایی تبدیل خواهند شد که محیطی پرتنش ایجاد میکند و به نتایج تجاری بدتری منجر میشود.
۱۲. آیا احساس میکنید که به ایجاد و آزمایش ایدههای خلاقانه تشویق میشوید؟
در یک فرهنگ سازمانی سالم، کارکنان میدانند که میتوانند روشهای جدیدی را امتحان کنند، حتی اگر همیشه موفق نشوند.
نکته منابع انسانی
موانع احتمالی که کارکنان ممکن است در تکمیل نظرسنجی با آنها مواجه شوند را پیشبینی کنید. به عنوان مثال، آیا زمان کافی برای آن دارند؟ آیا نظرسنجی بهخوبی بارگذاری شده و برای تکمیل ساده است؟
۱۳. آیا فرآیند onboarding در کمک به تازهواردان برای تطبیق با محیط کار مؤثر است؟
تازهواردان اولین طعم واقعی فرهنگ سازمان را در دوره آنبوردینگ تجربه میکنند. آنها اگر بهخوبی مورد استقبال قرار گیرند و آماده شروع نقشهایشان باشند، احساس ارزشمندی و قدردانی خواهند کرد.
۱۴. آیا درگیریها و مسائل بین فردی بهطور مؤثر رسیدگی و حل میشود؟
تنش در میان کارکنان میتواند توسط همه اعضای سازمان، حس و در سراسر محیط کار پخش شود. رسیدگی به این وضعیت بهموقع، از تبدیل آنها به یک نُرم پذیرفتهشده جلوگیری میکند.
۱۵. آیا فرصتهای کافی برای یادگیری مداوم و کسب مهارتهای جدید فراهم شده است؟
تعهد سازمان به سرمایهگذاری بلندمدت در کارکنان، فرهنگ رشد و توسعه را نشان میدهد.
نکته منابع انسانی
هیچ نظرسنجی نمیتواند همهچیز را پوشش دهد، بنابراین به کارکنان فرصتی برای ارائه نظرات بیشتر بدهید. بخشی را در نظر بگیرید که کارکنان بتوانند نظرات اضافی خود را به اشتراک بگذارند یا سوالات دیگری را، پیشنهاد کنند.
۱۶. بهترین جنبه فرهنگ سازمان ما از نظر شما چیست؟
شنیدن مستقیم از کارکنان در مورد نقاط قوت فرهنگی شما، آنچه را که باید تقویت کنید، آشکار خواهد کرد.
۱۷. چگونه میتوان فرهنگ سازمانی را بهبود داد؟
هر یک از کارکنان جنبههای مختلفی از فرهنگ سازمانی را ارزشمند خواهد دانست. با این حال، کشف اولویتهای مشترک به شما کمک خواهد کرد تا مشکلات در حال ظهور را شناسایی کرده و بر روی مهمترین زمینهها تمرکز کنید.
این مقاله را نیز مطالعه کنید: تحول دیجیتال در مدیریت منابع انسانی چیست؟ مراحل + نمونه
چگونه نظرسنجی فرهنگ سازمانی را اجرایی کنیم؟
در اینجا شش مرحله برای راهنمایی شما در فرآیند اجرای نظرسنجی فرهنگ سازمانی آورده شده است:
✓ شناسایی اهداف: هدف نظرسنجی را تعیین کنید. به عبارت دیگر، چرا میخواهید این اطلاعات را از کارکنان جمعآوری کنید؟ آیا میخواهید نقاط قوت و ضعف کلی فرهنگ را تأیید کنید؟ آیا میخواهید بررسی کنید که فرهنگ بر تعلق کارکنان تأثیر میگذارد؟ شاید میخواهید ببینید فرهنگ تا چه اندازه با ارزشهای اصلی شرکت همخوانی دارد. وقتی هدف نهایی را مشخص کنید، قادر خواهید بود نظرسنجی را بر اساس این هدف خاص طراحی کنید.
✓ همکاری با ذینفعان: دریافت نظرات ذینفعان در مورد ساختار و موضوعات نظرسنجی، دیدگاههای متنوعی را ایجاد میکند تا نظرسنجی جامع و مرتبط با کل سازمان باشد. ذینفعان کلیدی که باید با آنها همکاری کنید ممکن است شامل مدیران اجرایی، رهبران تیم، سایر اعضای تیم منابع انسانی و نمایندگان کارکنان باشند.
✓ انتخاب روش ارسال نظرسنجی: روش مناسب ارسال نظرسنجی برای دستیابی به بیشترین مشارکت و نتایج بهینه حیاتی است. یک پلتفرم آنلاین کاربرپسند فرآیند را با ارائه دسترسی آسان و سادهسازی جمعآوری و تحلیل دادهها تسهیل میکند. نظرسنجی را تا حد ممکن مختصر نگه دارید. تعداد سوالات را از قبل فاش کنید تا کارکنان بدانند چه انتظاری باید داشته باشند. نوار پیشرفت در طول نظرسنجی میتواند به پاسخدهندگان کمک کند تا در مسیر باقی بمانند.
✓ انتخاب نوع سوالات: چندین فرمت سوال در نظرسنجیهای فرهنگی بهطور رایج استفاده میشود. به عنوان مثال، سوالات چندگزینهای، بله/خیر، رتبهبندی، مقیاس نظرات، مقیاس لیکرت و پاسخهای کوتاه باز. استفاده از ترکیبی از انواع سوالات مختلف دادههای متنوعی را جمعآوری میکند، یکنواختی نظرسنجی را کاهش میدهد و گزینههای بیشتری برای ابراز نظرات به پاسخدهندگان ارائه میدهد. اطمینان حاصل کنید که هر سوال بهطور واضح، مختصر و متمرکز بر بازخورد مربوطه مطرح شده باشد. از زبان ساده استفاده کنید و از اصطلاحات منابع انسانی یا سایر جملات تخصصی که برخی از کارکنان ممکن است با آنها آشنا نباشند، اجتناب کنید.
✓ اجرای آزمایشی نظرسنجی: قبل از راهاندازی رسمی نظرسنجی، یک آزمایش با تعداد کمی از کارکنان از بخشهای مختلف انجام دهید. آنها میتوانند توصیف کنند که تجربه آنها از انجام نظرسنجی چگونه بوده و هرگونه مشکل با فرمت نظرسنجی، درک سوالات یا گزینههای پاسخ را فاش کنند.
✓ اجرای نظرسنجی: در این مرحله، نظرسنجی باید آماده انتشار باشد. در اینجا چند نکته برای اجرای موفقیتآمیز آن آورده شده است:
نکات مهم برای تحلیل نتایج
چگونه از نتایج نظرسنجی خود بهترین استفاده را ببرید:
۱. تحلیل پاسخهای نظرسنجی: از یک صفحه گسترده یا پلتفرم نظرسنجی برای سازماندهی و مرتبسازی دادهها استفاده کنید. با کمک دادههای کمی از پاسخهای عددی یا مقیاسدار، نقاطی با کمترین و بالاترین امتیاز را شناسایی کنید.
۲. ادغام اطلاعات پاسخهای باز: تحلیل پاسخهای کیفی زمانبر است اما میتواند بینشهای مفیدی داشته باشد. مرتبسازی آنها به دستههایی مانند احساس مثبت، منفی و خنثی، مدیریت آن را آسانتر میکند. ابزارها و نرمافزارهای AI نیز برای سادهسازی این کار در دسترس هستند.
۳. شناسایی الگوها و روندها: به دنبال تمهای مشترک در دادهها باشید. شناسایی کنید که کدام مناطق بهعنوان قوی یا ضعیف برجسته هستند. توجه کنید که آیا الگوهایی در تیمهای مختلف قابل مشاهده است؟
۴. توسعه یک برنامه اقدام: هنگامی که بر روی وضعیت فعلی فرهنگ سازمانی و عواملی که بهعنوان مشکل برجسته هستند، تسلط پیدا کردید، مسائل با اولویت بالا را شناسایی کنید. یک برنامه عملی برای اقدامات هدفمند ایجاد کنید. اهداف مشخص، زمانبندیها، ذینفعان کلیدی و مسئولیتها را تعیین کنید.
۵. ارتباط نتایج و برنامهها به کارکنان: یافتههای نظرسنجی را با تمام کارکنان به اشتراک بگذارید. از عناصر بصری مانند نمودارها و گرافیکها برای نمایش و توضیح دادهها بهصورت ملموستر استفاده کنید. توضیح دهید که چه اقداماتی برای بهبود فرهنگ محل کار برنامهریزی شده است. به کارکنان اطلاع دهید که بازخورد آنها ارزشمند است و مستقیماً بر بهبودها و اقدامات آینده تأثیر میگذارد.
نتیجهگیری
سازمانها فرهنگهای خود را بهطور عمدی و ناآگاهانه شکل میدهند. منابع انسانی میتواند با انجام یک نظرسنجی فرهنگ سازمانی و بررسی دادههای آن، درک کند که کارکنان چه چیزی را خوب میدانند و چه چیزی را خیر و اقداماتی انجام دهد که فرهنگ را غنیتر کرده و از موفقیت سازمانی حمایت کند.
منبع
17 Organizational Culture Survey Questions To Include – AIHR
تهیه و ترجمه: مسعود شکری
