گاهنوشتهها
مشاوره مدیریت چیست؟ معرفی وظایف و خدمات مشاور مدیریتی خوب
مشاوره مدیریت یکی از جذابترین و پر درآمدترین مشاغل دنیاست.
در کنار این جذابیت، بر خلاف دیگر حرفهها موانع اندکی برای ورود به این حرفه وجود دارد- البته اگر اصلا مانعی وجود داشته باشد- و در غیاب هر گونه قانون، هر فردی میتواند با هر سطح از تحصیلات یا قابلیتهای مورد نیاز برای این حرفه وارد آن شود در واقع این موضوع با استفاده فراگیر از واژه مشاور پیچیدهتر میشود؛ چرا که بسیاری از افراد، از مربیان مهارتهای فردی گرفته تا متخصصان استخدام همه و همه خود را مشاور مینامند.
به همین دلیل دیدگاه غالب در مورد مشاوران در کشورمان این است:
در حالی که اگر مشاوران مدیریت به دقت توسط مشتریان انتخاب شوند و اطلاعات لازم در اختیار آنها قرار داده شود و مورد احترام قرار بگیرند، میتوانند منبعی ارزشمند برای سازمانهای مشتری با هر اندازهای در سه بخش خصوصی، دولتی و غیرانتفاعی باشند.
آمار بالای هزینه کرد در خدمات مشاوره در دنیا موید ارزش آفرینی مشاوران است به گونهای که جهان در سال ۲۰۱۶ مجموعا ۲۵۰ میلیارد دلار در حوزه مشاوره هزینه کرده است. در این مقاله در مورد مشاوره مدیریت، وظایف مشاوران و چگونگی انتخاب آنها صحبت خواهیم کرد.
مشاوره مدیریت چیست؟
انجمن حرفهای مشاوره مدیریت بریتانیا برای داشتن یک دیدگاه مختصر و مفید تعریف زیر را برای حرفه مشاوره ارائه نموده است.
حرفه مشاوره مدیریت شامل افرادی است که چه به صورت خویش فرما و چه در استخدام دیگران دانش و تجربیات و مهارتهای تحلیلی و توان حل مساله خود را در جهت ارزش آفرینی برای دامنه گستردهای از سازمانها بر اساس یک چارچوب مناسب و با رعایت استانداردها، آداب و اخلاق حرفهای مرتبط به کار میگیرند.
انواع مشاوران مدیریت
ادگار شاین پیشنهاد داده که خدمات مشاوره مدیریت به سه دسته تقسیم میشوند:
مشاور تخصصی، مدل پزشک بیمار و مشاوره فرآیندی
مشاوره تخصصی
مشاوره تخصصی مربوط به زمانی است که مشتری مسئله را به درستی تشخیص داده باشد و مشاور با داشتن قابلیتهای لازم، برای ارائه تخصص مورد نیاز مشتری ذی صلاح باشد. به طور مثال مشتری میداند که علت عدم بهرهوری کارکنان فقدان سیستم مدیریت عملکرد در سازمان است، پس مساله روشن است و از مشاور دعوت میشود که یک سیستم مدیریت عملکرد کارآمد برای سازمانی طراحی کند، ریسک این مدل این است که ممکن است مساله از ابتدا اشتباه فرض شده باشد و در نتیجه از مشاور خواسته شده که مساله اشتباهی را حل کند.
مشاور فرآیندی
مشاوره فرآیندی اغلب بر این فرض استوار است که مشتری صاحب مساله است، در این رویکرد مشتری میپذیرد که سازمان او دچار مسائل و مشکلاتی است؛ اما نمیداند با آن چه کند. بنابراین وجود مشاور برای تشخیص مساله نیز در فرآیند تعامل میان مشتری و مشاور نیاز است. به طور مثال سازمان با مساله بیانگیزگی یا خروج نیروهای کارآمد روبروست، در این حالت کشف و تشخیص مساله اصلی و حل آن به مشاور واگذار میشود.
بنابراین مشاور فرآیندی میتواند برای ادراک درست از مسئله به مشتری و تعیین مجموعه فعالیتهایی که میتواند برای حل مساله انجام شوند بکار رود. در بلند مدت مشتری میتواند چگونگی به کارگیری این ابزارها و تکنیکها را برای کمک به تشخیص و حل مسائل سازمانی خود یاد بگیرد.
مدل پزشک بیمار
رویکرد مشارکتی دیگری نیز وجود دارد که با عنوان مدل پزشک بیمار شناخته میشود. در این مدل مشاور وظیفه تشخیص مسائل و ارائه توصیههایی در مورد این که بهترین رویکرد برای حل مساله چیست را بر عهده دارد. این مدل زمانی میتواند بکار گرفته شود که مشتری بتواند تشخیص مشاور را بفهمد و به درستی آن را برای خودش ترجمه کند و سپس راه حل تجویز شده را اجرا نماید.
مشاور مدیریت چه وظایفی دارد؟
مشاوران مدیریت به سازمانها در حل مشکلات، توسعه استراتژیها و بهبود عملکردشان کمک میکنند. آنها طیف گستردهای از خدمات را ارائه میدهند، از جمله:
- مشاوره استراتژیک: مشاوران میتوانند به سازمانها در تدوین استراتژیهای بلندمدت، شناسایی فرصتهای جدید بازار و توسعه برنامههای عملی برای دستیابی به اهدافشان کمک کنند.
- حل مسئله: مشاوران مدیریت میتوانند به سازمانها در شناسایی و حل مشکلات پیچیده، مانند کاهش بهرهوری، افزایش هزینهها یا نارضایتی مشتریان کمک کنند.
- مدیریت عملکرد: مشاوران مدیریت میتوانند به سازمانها در اندازهگیری عملکردشان، شناسایی زمینههای بهبود و ایجاد فرآیندهایی برای پیگیری پیشرفت کمک کنند.
- تغییر سازمانی: مشاوران سازمانی میتوانند به سازمانها در مدیریت تغییر، مانند ادغام و تملک، استقرار سیستمهای جدید یا بازسازی سازمانی کمک کنند.
- توسعه سازمانی: مشاوران مدیریت میتوانند به سازمانها در توسعه فرهنگ سازمانی قوی، ارتقای تعهد کارکنان و بهبود مهارتهای رهبری کمک کنند.
مشاوران چه ارزشی میتوانند برای مدیران خلق کنند؟
سرعت و هزینه
پاسخگویی سریع به نیاز مشتری و منبع یابی انعطاف پذیر مشاور جهت انجام کار مشتری مثل سرعت بخشیدن و صرفه جویی در هزینههای استخدام، آموزش و خاتمه خدمت
توصیههای تخصصی
به کار گیری توصیههای تخصصی در مورد فرآیندها و دیگر اجزای کسب و کار مشتری که از بهترین تجارب بدست آمده از پروژههای مشاوره بزرگتر و تجارب دیگر صنایع استخراج شدهاند.
دسترسی به منابع گستردهتر
آشنایی مشاور با دیگر مشاوران تخصصی میتواند موجب پاسخگویی به دیگر الزامات پروژه مشتری شود.
کاهش ریسکهای پروژه
به کارگیری یک مشاور متخصص باعث میشود تا مشتری به فرصتهایی برای کاهش ریسکهای احتمالی بر اساس دانش و تجربه مشاور خود دست یابد.
دانش انتقال یافته و آموزش
کارکنان مشتری میتوانند از مشاوران هم به صورت غیررسمی و هم به عنوان عضوی از یک تیم مشترک و هم از طریق مشاهده کار آنها یاد بگیرند.
چطور بهترین مشاور مدیریتی را انتخاب کنیم
وقتی یک مشتری تصمیم به استفاده از خدمات مشاور را میگیرد، چند شاخص وجود دارد که در این مرحله ابتدایی انتخاب مشاور باید به آن توجه کرد. این شاخص ها تنها مربوط به قیمت خدمات مشاوره نیستند؛ بلکه ارزش افزودهی قابل انتظار و روش درگیری مشاور با کار را نیز میبایست در نظر گرفت. انتخاب نهایی مشاور بر اساس معیارهایی مانند قیمت، متدولوژی، تیم مشاوره، مهارتها و شایستگیهای فردی، سوابق گذشته، تجربیات مشابه و مانند آن مناسب است
فرایند استاندارد انتخاب مشاور معمولا گامهای زیر را طی میکند.
گام 1: تهیه یک لیست بلند از شرکتهای مشاوره
گام 2: تهیهی لیست کوتاهی از شرکتهای مشاوره براساس معیارهای سازمان
گام 3: استعلام خدمات از شرکتها
گام 4: ارزیابی خدمات و دعوت به جلسه ارائه
گام 5: برگزاری جلسه ارائه و ارزیابی نهایی
گام 6: واگذاری قرارداد و آغاز پروژه
نکته پایانی این که انتخاب و بکارگیری درست مشاوران سازمانی میتواند برای مشتریان سازمانهای کشورمان بسیار ارزش افزا باشد همچنان که در دنیا هرجا تغییری به چشم میخورد میتوان ردپایی از حضور مشاوران را در آن دنبال کرد.
معرفی خدمات مشاوره مدیریت منابع انسانی
ما در تیم مشاوران آکادمی تخصصی مدیریت منابع انسانی در کنار شما هستیم تا دغدغههای شما در حوزه مدیریت منابع انسانی را پاسخ دهیم. اگر به خدمات مشاوره مدیریت منابع انسانی نیاز دارید این لینک را ببینید.
منابع:
کتاب ابزارهای ضروری برای مشاوره مدیریت/ مترجم: علی نعمتی شهاب
www.bain.com
تجربیات شخصی نویسنده در حرفه مشاوره مدیریت منابع انسانی
نویسنده: سونیا جلالی