گاهنوشتهها
سوالات پیشنهادی برای مصاحبه شایستگی محور (دانلود PDF)
مصاحبه شایستگی محور چیست؟
مصاحبه شایستگی محور، مصاحبه ساخت یافتهای است که بر این پیش فرض استوار است که بهترین پیش بینی کننده رفتار یا عملکرد آینده، رفتار یا عملکرد گذشته است، بنابراین مبتنی بر موقعیتهای واقعی است که مرتبط با شایستگیهای مورد نیاز آن شغل است که طی آن متقاضیان بر اساس رفتار و یا عملکرد واقعی و نه رفتار و یا عملکرد احتمالی، ارزیابی میشوند.
مصاحبه شایستگی محور به شکل عمقی انجام میشود و آنقدر در مورد یک موضوع، تجربه، رفتار و عملکرد سوال پرسیده میشود که مصاحبهکنندگان احساس کنند که اطلاعات لازم را در مورد عملکرد فرد در موقعیت های خاص بدست آوردهاند.
پایه مصاحبه شایستگی محور شناخت شایستگیهای شغلی در سازمان است. منظور از شایستگی مجموعه مهارتها، صفات، قابلیتها و رفتارهایی است که عملکرد کارآمد و موثر و بالاتر از حد متوسط شاغلان در هر یک ازمشاغل را موجب میشود مثل حل مسئله، کار تیمی، رهبری، ارتباط با دیگران، تاثیر بر دیگران، خدمت به مشتری و…
بنابراین پیش از طراحی مصاحبه شایستگی محور، نخستین گام این است که شایستگیهای مربوط به هر یک از مشاغل را استخراج کرده و در خصوص مفهوم هر یک از آنها با کلیه مدیران سازمان به توافق برسیم.
بعد از آن نوبت به طراحی سوالاتی میرسد که قادر به سنجش شایستگیهای تعیین شده برای مشاغل مورد نظر باشد. کلید طرح پرسشهای رفتاری موثر این است که پرسشهایتان به زمان گذشته مطرح شوند و پاسخهایی به زمان گذشته را ایجاب کنند.
سوالات مصاحبه شایستگیمحور بر رفتار گذشته تمرکز میکنند، معمولا با عبارتهایی نظیر عبارتهای زیر آغاز میشوند:
*در مورد زمانی صحبت کنید که…
* مثالی از موقعیتی را ارائه دهید که در آن شما…
*درباره وضعیتی صحبت کنید که شما…
برای اجرای یک مصاحبه شایستگی محور، بعد از تعیین شایستگیها و مصادیق رفتاری آنها، میبایست سوالاتی را طراحی کنید که قادر به سنجش شایستگیهای مورد نظر باشد. معمولا سختترین بخش این مصاحبه، به خصوص برای مصاحبهگران تازه کار طراحی سوالات مصاحبه مبتنی بر شایستگیهاست.
در این مطلب قصد دارم تعدادی سوال را برای سنجش شایستگیهای پرکاربرد، با شما به اشتراک بگذارم تا بتوانید با الگوگیری از آن سوالات مناسب را متناسب با شایستگیهای سازمانتان طراحی نمایید و مهارتهای پرسشگری خود را توسعه دهید.
از آنجایی که ما در مصاحبه شایستگی محور تنها در جست و جوی شواهد دال بر انجام رفتارهای مورد نظر توسط متقاضی نیستیم. بلکه باید به دنبال کشف مواردی نیز باشیم که متقاضی رفتار مورد نظر را از خود نشان نداده است، برای هر شایستگی یک سوال مصاحبه شایستگیمحور به صورت مثبت و یک سوال به صورت منفی پیشنهاد شده است.
سوالات مصاحبه شایستگی محور
چند نمونه سوال مصاحبه شایستگی محور را در ادامه با هم مرور میکنیم.
تابآوری
(+)در مورد زمانی بگویید که با وجود فشار زیاد، کار خود را به خوبی انجام دادید. چگونه موقعیت را مدیریت کردید؟
(_)در مورد زمانی بگویید که تعادل فکری خود را در حین انجام یک پروژه به دلیل یک رویداد یا اطلاعات غیرمنتظره از دست دادید.
کار تیمی
(+)موقعیتی را بگویید که یک تیم را برای رسیدن به یک هدف تشکیل دادید؟
(_)در مورد زمانی بگویید که مجبور شدید خلاف میل خود با کسی همکاری کنید؟
مشتری مداری
(+)در مورد زمانی بگویید که با یک مشتری مواجه شدید که از خدمات ضعیف شما گلایه داشت. چه کردید؟
(_)زمانی را بگویید که نتوانستید یک مشتری خشمگین را متقاعد کنید.
تصمیمگیری
(+)درباره دشوارترین تصمیمی صحبت کنید که ظرف شش ماه یا یکسال گذشته گرفتهاید؟
(_)در مورد تصمیمی بگویید که آرزو میکنید دوباره آن را تکرار کنید؟ چه چیزی را متفاوت انجام می دادید؟
نتیجهگرایی
(+)موقعیتی را توصیف کنید که یک کار یا پروژه را به سرانجام رساندید؟
(_)موقعیتی را توصیف کنید که یک پروژه شما با شکست مواجه شد؟
هدف گرایی
(+)در مورد پروژه مهمی بگویید که به تازگی به پایان رساندهاید، چگونه هدف گذاری و پیشرفت خود را رصد کردید؟
(_)موقعیتی را بگویید که برای خود هدفی تعریف کردید ولی به آن نرسیدید؟
متقاعد سازی
(+)زمانی را مثال بزنید که میبایست کسی را برای پذیرش ایده و یا پیشنهادتان متقاعد میکردید؟
(_)موقعیتی را بگویید که نتوانستید فردی را به تغییر تصمیمش راضی کنید؟
یادگیرندگی
(+)زمانی را توصیف کنید که برای حل یک مشکل میبایست چیزی را سریع یاد میگرفتید؟
(_)مثالی بزنید از کار دشواری که باید یاد میگرفتید ولی آن را رها کردید؟
برنامهریزی
(+)زمانی را مثال بزنید که میبایست چندین کار را انجام میدادید، چطور اولویت بندی کردید؟
(_)موقعیتی را بگویید که نتوانستید کاری را در مهلت تعیین شده تحویل دهید؟
رهبری
(+)موقعیتی را بگویید که میبایست به دیگران انگیزه میدادید؟
(_)زمانی را بگویید که نتوانستید در اعضای تیم انگیزه ایجاد کنید؟
مدیریت تعارض
(+)آخرین تعارض و درگیری که در کار با آن مواجه شدید چه بود؟ علت آن چه بود؟ چگونه به آن رسیدگی کردید؟
(_)در مورد رابطهات با یکی از همکارانی بگو که ارتباطتان به خوبی شکل نگرفته بود و کمی تحت فشار و استرس بود آن رابطه. فکر میکنید مهمترین علت آن چه بود و شما چه کردید؟
چابکی
(+)موردی را مثال بزنید که در آن دیدگاه اولیه شما با شکست روبرو شد و باید روش جدیدی رو جایگزین میکردید؟ در این شرایط چه کردید؟
(_)در مورد زمانی بگید که در میانه یک پروژه، اطلاعات جدیدی به دست آوردید یا با مانعی روبرو شدید و نتوانستید پروژه را به سرانجام برسانید؟
ارتباطات
(+)زمانی را مثال بزنید که قرار بود ایده پیچیدهای را برای شخص دیگری توضیح دهید.
(-)درباره سختترین همکاری صحبت کنید که نتوانستید با وی ارتباط برقرار کنید.
توجه به جزئیات
(+)زمانی را مثال بزنید که توجه به جزئیات منجر به موفقیت شد؟
(+)زمانی را مثال بزنید که عدم توجه کافی به جزئیات باعث بروز اشتباه شد؟
دانلود نمونه سوالات مصاحبه شایستگیمحور
شما میتوانید سوالات مصاحبه شایستگیمحور را از فایل زیر دانلود کنید.
فیلم مصاحبه شایستگیمحور
نحوه انجام مصاحبه شایستگیمحور را میتوانید در فیلم شبیهسازی شده زیر مشاهده کنید.
نکته آخر این که سوالاتی که در بالا طرح شد یک پرسش آغازگر مناسب در مورد نحوه انجام یک کار خاص توسط متقاضی مورد نظر است. بنابراین برای درک دقیق این که متقاضی مورد نظر چگونه در موقعیتهای مختلف عمل کرده است باید به طرح پرسشهای بیشتر و کنکاشی اقدام کنید. برای این کار میتوانید از تکنیک استار استفاده کنید که در مطالب قبلی به آن پرداختیم.
در صورتی که میخواهید مصاحبه شایستگی محور را به صورت حرفهای یاد بگیرید دوره آموزشی مصاحبه شایستگی محور برای شما مفید خواهد بود.
منابع:
سوالهای بسیار تاثیرگذار در مصاحبه استخدامی/ ویکتوریا هاومایر، ترجمه دکتر موسی زبان زاده دربان، محمد فراهانی
دانش و تجربیات شخصی نویسنده در مصاحبههای استخدامی
نویسنده: سونیا جلالی
